Cây đơn kim: thảo dược “chữa bách bệnh” núp bóng dưới dạng cây cỏ mọc ven đường

Cây Đơn Kim hay còn được gọi là cây hoa Xuyến Chi, Cúc áo, Cương hoa thảo,.. mọc chủ yếu ở hai bên ven đường. Những tưởng đây chỉ là cây cỏ dại nhưng cây Đơn Kim lại có công dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm và chữa bệnh cực kỳ hiệu quả được ông cha ta sử dụng từ lâu đời nay.

Cây Đơn Kim là cây gì?

Cây Đơn Kim có tên khoa học là Bidens bipinnata L, thuộc họ Cúc – Asteraceae. Là cây thân thảo hàng năm, mọc thành những bụi nhỏ cao từ 30cm đến 1m. Cây có nhiều nhánh, thân và cành có rãnh chạy dọc, thân non có lông và khi về già có màu nâu tía.

Hoa Đơn Kim (Xuyến Chi) có 5 cánh, màu trắng tinh, là loại hoa lưỡng tính, có tràng hoa hình ống màu vàng thường nhìn nhầm thành “nhụy vàng”. Quả có 2 móc ngọn với công dụng dễ dàng phát tán qua động vật hoặc bám vào quần áo của người đi đường.

Hình ảnh cây Đơn Kim - hoa Xuyến Chi
Hình ảnh cây Đơn Kim – hoa Xuyến Chi

Bộ phận dùng

Có thể sử dụng toàn bộ bộ phận của cây để điều trị bệnh.

Phân bố, thu hái và chế biến

Cây Đơn Kim mọc dại ở ven đường, gần sông suối ở khắp các vùng miền Việt Nam. Cây có sức sống mãnh liệt và sinh trưởng trong mọi điều kiện thời tiết dù khắc nghiệt nhất. Cây sẽ ra hoa vào 2 đợt, tháng 5 và tháng 8. Đây là thời điểm giá trị chữa bệnh của Đơn Kim cao nhất nên người ta sẽ thu hoạch trong giai đoạn này.

Tác dụng của cây Đơn Kim theo Đông y

Theo Y học cổ truyền, cây Đơn Kim có vị đắng, tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc, khu ứ, hoạt huyết cực tốt. Bên cạnh đó có rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra, cây Đơn Kim chứa nhiều Polyacetylen, Flavonoid – những chất hàng đầu với công dụng chống viêm, kháng khuẩn.

Mặt khác, rất nhiều sách của Trung Quốc còn sử dụng cây Đơn Kim chữa bệnh tiêu chảy, giải độc gan và giải độc nhiệt.

Theo một nghiên cứu của tạp chí Dược học số 0866-7861 trên chuột cho thấy dược chất trong cây Đơn Kim giúp giảm thể tích của dịch viêm từ đó làm giảm trọng lượng của u hạt.

Với kết quả nghiên cứu này đã giúp các nhà khoa học ứng dụng dược chất trong cây Đơn Kim để điều trị gan ở người, ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn và kìm hãm ổ dịch viêm ở người bị xơ gan cổ trướng.

Cây Đơn Kim và công dụng giải độc gan
Cây Đơn Kim và công dụng giải độc gan

Một số bài thuốc chữa bệnh từ cây Đơn Kim

– Rắn cắn, mề đay, lở trĩ: Sử dụng lá cây Đơn Kim giã nhỏ, đắp trực tiếp lên vùng bị đau, ngứa.

– Viêm họng, viêm thanh quản: Dùng 10-15g mỗi loại: Lá + hoa Đơn Kim + Kim ngân hoa + Sài đất + Cam thảo đất + lá húng chanh. Sắc tới 700ml nước, lấy 300ml chia làm 2 lần uống trong ngày. Sắc uống ngày một thang.

– Trẻ sốt cao: 20g hoa và lá cây Đơn Kim + 20g Sài đất, mang đi giã nát vắt lấy nước uống còn bã đắp vào lòng bàn chân.

– Chấn thương phần mềm, tụ máu đau nhức: Dùng cả lá và hoa cây Đơn kim + lá cây Đại liều lượng bằng nhau, mang đi giã nát đắp vào chỗ đau. Ngày thực hiện 1-3 lần.

– Đau răng, sâu răng: Giã nát cây Đơn Kim cùng với một nhúm muối trắng, viên thành viên nhỏ rồi nhét vào chỗ sâu răng.

– Chữa viêm thận cấp tính: 15g cây Đơn Kim chỗ ngọn non, thái nhỏ, sắc vói nước. Sau đó đập 1 quả trứng gà vào, trộn đều, thêm chút dầu vừng nấu chín và ăn hàng ngày.

– Chữa viêm gan, vàng da do thấp nhiệt: 30-60g mỗi loại: Đơn Kim + Đại táo, sắc lấy nước uống.

– Trị đau lưng do thận hư: Dùng 60g Đơn kim + 30g Hồng táo, sắc lấy nước chia làm 2 lần uống.

– Trị mẩn ngứa: Dùng 100-200g Đơn Kim nấu nước tắm hàng ngày, nhớ sử dụng bã xát kỹ vào vùng da bị mẩn ngứa. Chỉ cần dùng 1-2 lần là đã thấy kết quả.

– Viêm gan virus: 20g Đơn kim + 20g Chó đẻ răng cưa + 15g Cam thảo đất + 15g Bồ bồ +12g hạt Dành dành Sắc với 700ml, dùng 300ml uống làm nhiều lần trong ngày, mỗi ngày dùng một thang.

Cây Đơn Kim hỗ trợ kìm hãm sự phát triển của virus viêm gan
Cây Đơn Kim hỗ trợ kìm hãm sự phát triển của virus viêm gan

Lưu ý gì khi sử dụng cây Đơn Kim?

Bản chất của cây Đơn Kim là hút độc do vậy khi cây mọc ở vùng có nhiều khói bụi, khu công nghiệp hay vùng đất chứa kim loại nặng, cây sẽ tích tụ một lượng độc tố cao. Chính vì vậy mọi người không nên tự ý lấy cây Đơn Kim về dùng vì sẽ vô tình mang chất độc vào người, không những không chữa được bệnh mà còn “vác họa vào thân”.

Công dụng chữa bệnh từ Cây đơn kim tốt nhất khi được thu hái ở nơi vùng núi cao, nơi có không khí trong lành và không bị ô nhiễm. Khi sử dụng cây Đơn Kim này các hoạt chất có trong cây sẽ nhanh chóng hút độc ở gan để đào thải ra bên ngoài và giúp phục hồi cơ thể nhanh chóng.

[contact-form-7 id="870" title="Form cuối bài viết"]
Bạn cũng có thể thích